Kütüphane
Bilgisayar Bilgileri
USB Port Nedir?
USB (Universal Serial BUS), bilgisayarlarda genelde aksesuar baÄŸlamaya yarayan giriÅŸ / arabirimdir.
Ethernet Nedir?
Ethernet bilgisayarlar arasında bir ağ oluşturmaya yarayan yöntemdir. Bilgisayarların ethernet aracılığı ile birbirlerine bağlanabilmeleri için ethernet kartı adı verilen bir donanım gerekmektedir. Bu karta bağlantıyı sağlayan giriş/arabirim ADSL modem gibi aksesuarların bağlanması için de kullanılabilmektedir.
Splitter Nedir?
internetle telefonu aynı anda kullanabilmek için, ses ile veri arasında bir filtre görevi yapan cihazdır.
Port Nedir?
Bilgisayar ve telekomünikasyon dünyasında, “port” denildiÄŸi zaman akla ilk
gelen genellikle fiziksel baÄŸlantıda kullanılan ara birimlerdir. Bu tür “port”
lar üzerinden baÄŸlanmış herhangi bir makinaya “data” gönderilebilir ve bu
makinanın işleyişi kontrol edilebilir. Örneğin, tipik bir bilgisayarda bir veya
birden fazla “seri port” bir tane de “paralel port” bulunur. Adından da
anlaşılacağı gibi “seri port” dan bilgiler seri (her defasında bir bit) olarak
gönderilir ve bu tür “port” lara genellikle tarayıcı (scanner) gibi cihazlar
takılır. Her defasında birden çok bit göndermek içinse “paralel port” kullanı-
lır. Bu tip “port” lara da yazıcı (printer) veya “paralel port” baÄŸlantısı olan
herhangi bir cihaz takılabilir.
Bizi ilgilendiren ve çoÄŸunlukla Ä°nternet dünyasında kullanılan “port”
kavramı ise yukardaki tanımdan biraz daha soyut bir kavramdir. Bu anlamda “port”
(ki dokümainin sonuna kadar “port” bu anlamda kullanılacaktir) herhangi bir
fiziksel bağlantı yeri değil, mantıksal bir bağlanma şeklidir. Şöyle ki:
Günümüz dünyasında birçok işletim sistemi birden fazla programın aynı anda
çalışmasına izin vermektedir. Bu programlardan bazıları dışarıdan gelen
istekleri (istemci-client/request) kabul etmekte ve uygun gördüklerine cevap
(sunucu-server/response) vermektedir. Sunucu programları çalışan bilgisayarlara
birer adres verilir (bknz. IP adresleri) ve bu adresler kullanılarak istenilen
bilgisayarlara ulaşılır. Peki, ulaşılan bir bilgisayar üzerindeki hangi sunucu
programdan hizmet alınmak istendiği nasıl belirtilir?
Bunun için bilgisayarlar üzerinde birtakım soyut bağlantı noktaları
tanımlanır ve herbirine, adresleyebilmek için positif bir sayı verilir (port
numarası). Bazı sunucu programları, daha önce herkes tarafından bilinen “port”
lardan hizmet verirken (örn: telnet->23. port) bazıları da sunucu programını
çalıştıran kiÅŸinin türüne ve isteÄŸine göre deÄŸiÅŸik “port” lardan hizmet verir.
Dolayısıyla, ağ üzerindeki herhangi bir sunucu programa bağlanmak istenildiğin-
de, programın çalıştığı bilgisayarın adresinin yanında istekleri kabul ettiği
“port” numarasını da vermek gerekir. Örnek verecek olursak:
144.122.156.104 “IP” adresine sahip makinada (orca) çalışan “telnet”
sunucu programına (23. “port” dan hizmet veren) baÄŸlanmak için aÅŸağıdaki satır
yazılır.
telnet 144.122.156.104 23
Daha önce de belirttiÄŸimiz gibi bazı sunucu programların belirli “port”
lardan hizmet verdiği bilindiği için, bu sunuculara bağlanmak istediğimizde,
“port” numarasını vermeye gerek kalmaz. Bu durumda yukardaki satır
telnet 144.122.156.104
şeklinde de yazılabilir.
INETD (Süper Sunucu):
Bilgisayar ilk açıldığında üzerinde çalışan sunucu programlar otomatik
olarak açılış dosyalarından çalıştırılabildiği gibi genel kullanım biraz daha
farklıdır.
DeÄŸiÅŸik “port” ları dinleyen birçok sunucu programın, hiçbir istemciye
cevap vermediği durumda bile, birçok sistem kaynağını gereksiz yere kullandığı
düşünülerek, “inetd” adında istemcilerle diÄŸer sunucu programlar arasında
koordinasyonu sağlayan bir sunucu program düşünülmüştür. Açılış dosyalarından
da baÅŸlatılabilen bu sunucu tek başına bütün “port” ları dinler ve herhangi
birisine istek geldiği zaman aşağıdaki prosedürü takip eder:
1- /etc/services dosyasından ilgili “port” a hizmet veren servis ismini
bulur.
2- konfigürasyon dosyası olan “/etc/inetd.conf” dan bu servis için gelen
isteğe nasıl cevap vereceğini belirler ve gerekli programı çalıştırır.
3- bir istek geldiÄŸi zaman tekrar 1′e döner.
Bir örnekle anlatmadan önce tipik bir “/etc/services” ve “/etc/inetd.conf”
dosyasının içeriğine bakalım.
<”/etc/services”>
tcpmux 1/tcp
echo 7/tcp
echo 7/udp
discard 9/tcp sink null
discard 9/udp sink null
systat 11/tcp users
daytime 13/tcp
daytime 13/udp
netstat 15/tcp
chargen 19/tcp ttytst source
chargen 19/udp ttytst source
ftp-data 20/tcp
ftp 21/tcp
telnet 23/tcp
ktelnet 1023/tcp #Added by AS 5/5/98
smtp 25/tcp mail
time 37/tcp timserver
time 37/udp timserver
name 42/udp nameserver
whois 43/tcp nicname # usually to sri-nic
Dosya Uzantıları ve Anlamları
AAC
Advanced Audio Coding AC3′ün devamı olarak geliÅŸtirildi. AC3 üzerine kurulu olup birkaç iyileÅŸtirmeler getirmektedir. Bu format için destek henüz çok sınırlı.
Authentication
Bir film oynatılmadan önce oynatıcı ve disk arasında güvenli bir baÄŸlantı oluÅŸturulur. Bu baÄŸlantı sırasında iki taraf birbirini doÄŸrular. Bu doÄŸrulama sırasında gerçekleÅŸen her ÅŸey “Authentication”‘dır.
AC3
Açılımı Audio Coding 3 olup AC3 şu anda Dolby Digital ile aynı anlamda kullanılmakta. Dolby Digital gelişmiş bir ses sıkıştırma teknolojisi 6 ayrı kanal içinde 448kbit/s ye varan sıkıştırma sunmaktadır. Daha fazla bilgi için Dolby websitesine gidebilirsiniz.
ASF
Advanced Streaming Format. Kısaca Microsoft’un Real Media’ya verdiÄŸi cevap diyebiliriz.
AVI
Audio Video Interleave. Windows bilgisayarlarda en yaygın olarak bulunan video formatıdır. Bu format video ve sesin birbirine bağlanma çeşidini belirler ama codec değişebilir.
BUP dosyası
Bup dosyası bir IFO dosyasının yedeÄŸidir. Bu dosyalar DVD’lerde yaygın olarak bulunurlar.
Cell (ID )
Cell bir DVD de bulunan en küçük birimdir. Genellikle Chapterları içerir ayrıca iç içe videoları ve açıları saklamak içinde kullanılabilir.
Codec
COder/DECoder. Codec, sıkıştırmaya yarayan bir dosya türüdür - genellikle ses veya video -. Popüler Codecler: MPEG1, MPEG2, MPEG-4, Indeo, vb. AVI, ASF, vb. codec değil formatlardır. Ve değişik codecler kullanılarak sıkıştırılmış dosyaları içerirler.
Container
Bir container adından anlaşılacağı gibi bir şeyleri saklamak için kullanılır.(Örn. video, ses, altyazılar ve dolaşım bilgisi ). Mesela, sessiz bir video dosyasını ve bir ses dosyasını aynı dosya altında birleştirmek istiyorsunuz. Bunu yapmak için bir container formatına ihtiyaç duyarsınız. Container örnekleri: AVI, ASF, OGM, Quicktime, VOB ve MPG.
CSS
Content Scrambling System. Video DVDler için geçerli koruma sistemi. Ä°nsanların DVD’leri kopyalamalarını engellemek için tasarlanmıştır, çoÄŸu ticari DVD CSS kullanılarak korunur. Oynatma sırasında, DVD’ler gerçek zamanlı olarak ÅŸifre koruma sisteminden geçerler. DVD’nin sadece belli bölümleri CSS ile ÅŸifrelenmiÅŸtir (örneÄŸin tüm IFO ve BUP dosyaları ÅŸifreli deÄŸildir, ve VIDEO_TS.VOB da çoÄŸu zaman ÅŸifrelenmemiÅŸtir ) ve ÅŸifreleme aslında çok zayıf olup çok çabuk kırılabilmektedir. EÄŸer CSS’nin ne yaptığını öğrenmek istiyorsanız, bilgisayarınıza bir DVD takın, ve DVD’yi bir yazılım tabanlı oynatıcıyla çalıştırın , ve oynatıcıyı kapatın. Ve sonra herhangi bir VOB dosyasını bilgisayarınıza kopyalayın ve oynatmayı tekrar deneyin (Hard diskinizdekini… ). Filmin üzerinde bir sürü komik karecikler göreceksiniz, ama aynı zamanda düzgün bölümlerde (ÅŸifrelenmemiÅŸ olan kısımlar ).
DAR
DAR’ın açılımı Display Aspect Ratio olup ekran boyutunu belirler. ÇoÄŸu bilgisayar ekranının 4:3′lük bir DAR’ı vardır. Bu dikey uzunluÄŸun, yatay uzunluÄŸun 4′te 3′ü olduÄŸunu göstermektedir. TV’lerin çoÄŸu da 4:3 olup 16:9′luk ekranlarında sayısı giderek artmaktadır. Anlaşılacağı gibi 16:9′luk ekranlar enine daha geniÅŸtir. 16:9′luk ekranlar Hollywood filmlerini (1:2.35 veya 1:1.85 ) göstermeye daha elveriÅŸlidirler.
Deinterlace
Interlaced olan bir video akışını Progressive’e çevirmedir.
Demultiplexing
Multiplexing demultiplexing’in tam tersidir. Bu tümleÅŸik bir ses/video akışının parçalanması iÅŸlemidir. VOB dosyalarının tümü sıkıştırılmaya tabii tutulmadan önce parçalanırlar. (FlaskMpeg, mpeg2avi, dvd2mpg, ReMpeg2 ) ve tüm oynatıcılarda aynı iÅŸlemi yaparlar (bilgisayarlarda ki ses ve video size ulaÅŸmadan önce farklı yollardan geçerler ).
Descrambling
DVDler genellikle ÅŸifrelenmiÅŸlerdir - örneÄŸin her harfe bir rakam vermek, 1 = a, 2 = b, vb. Bu yolla bir cümle bir sayıya dönüştürülebilir - iÅŸte bu olaya scrambling denir. CSS tabi ki bu kadar basit deÄŸildir yinede kırılması gayet kolaydır. Descrambling scrambling’in tam tersidir, bu olayda sayılar cümlelere veya ÅŸifrelenmiÅŸ bir filmi oynatabilmek - bir DVDyi hard diskinize kopyaladığınızda ve oynattığınızda o dosya ÅŸifrelenmiÅŸ olduÄŸu için komik karecikler görürsünüz. Bilinen CSS descramblerları ya bilinen anahtar dosyaları kullanırlar (DeCSS veya DODStrip - çok anahtar içerirler ama hepsini deÄŸil ) yada Kriptografik bir saldırı yaparlar (VobDec - Bu yüzden tüm DVDlerde çalışır çünkü belli bir anahtar dosyası içermez ).
Digital Video
Digital video genellikle sıkıştırılmıştır eğer sıkıştırılmadıysa Terabytelarca tutardı. (bu binlerce Gigabytes yada matematikçi arkadaşlarımız için kısaca : 10^12 Bytes ) Standart kalite kaybı olmayan format günümüz videoları için yeterli olmadığı için, video codecleri insan gözünün videoda göremeyeceği bazı bölümleri silerler. Bu da yeterli olmadığı için modern codecler yeni sıkıştırma logaritmaları: keyframeler, I ve P frameler gibi yöntemler kullanmaktadırlar.
DivX
DIVX (DIgital Video eXpress ) adlı sistemle kesinlikle karıştırmayın! Åžu anda iki tane DivX versiyonu görüyoruz: DivX çalınmış Microsoft MPEG4 codeclerinin dönüştürülmüş halidir. (Windows Media Video V3 ). Bu codecler Microsoft tarafından Windows Media mimarisinin bir parçası olarak yaratılmıştı ve AVI, ASF formatlarında dosya yaratımını destekliyorlardı (beta versiyonları dışında, onların avi desteÄŸi devre dışı bırakılmıştı ) bildiÄŸiniz gibi ASF fazla oynatıcı tarafından desteklenmiyor. DivX’i yapanların yaptıkları ise Microsoft’un MPEG-4 codecini AVI formatında ÅŸifreleme yapabilecek ÅŸekilde geliÅŸtirdiler, ve adını da DivX yaptılar (Windows Media Encoder kullanılan bir bilgisayardaki iki codec de ad karışımı olmasın diye ). DivX’in son versiyonları da Windows Media Audio Codec’in çalıntı bir versiyonunu - DivX audio -’yu içlerinde bulunduruyorlar.
Diğer DivX ise DivXNetworks tarafından geliştirilen yeni bir MPEG-4 video codecidir. Yeni codec çok gelişmiş olup 2 pass sıkıştırma özellikleri sunmaktadır. Ayrıca codec eski DivX (DivX3 ) filmlerini de oynatabilmektedir. Yeni codec DivX4 olarak bilinmektedir.
DIVX
DIVX kısaca DVD’nin ekstra özelliklerinin çıkarılmış - ekstrasız, yapılış bölümü, tanıtımlar, çoklu-dil ve geniÅŸ ekran içermeyen - halidir. Bu sistem Circuit City ve birkaç açgözlü Hollywood avukatı tarafından son kullanıcıya kadar film dağıtımını kontrol altına almak amacıyla üretilmiÅŸti. DIVX izledÄŸn kadar öde sistemine sahipti. Ayrıca “DIVX-uyumlu” bir DVD oynatıcınız olması ve bunun telefon hattına baÄŸlı olması gerekiyordu, bu ÅŸekilde oynatıcı hat üzerinden ana DIVX bilgisayarına baÄŸlanıyordu ve kedi kartınızdan para çekiyordu. Bir filmin ücreti $4.50 - 48 içinde istediÄŸiniz kadar izleyebiliyordunuz - ve fazladan izlemek istediÄŸinizde $2.50 ödüyordunuz. DIVX bir sene içinde filmlerin azlığı yüzünden servis dışı oldu (Warner, Sony, New Line, ve daha birçok küçük çaplı firma bu formatta film çıkarmayı reddettiler - ÇOK TEÅžEKKÃœRLER!!! ) ve kısa süre içinde medya ve Internet DVD siteleri tarafından eleÅŸtiri yaÄŸmuruna tutuldu.
DIVX üçlü DES şifreleme kullandığı için her türlü Kriptografik atağa karşı dirençli idi. Ve bu şifrelemenin bilinen bir çözücüsü de olmadığı için DIVXleriniz çoğu daha uzun süre rafta kalacak.
DRC
Dynamic Range Compression. AC3 Parçalarındaki sesi belli bir seviyede tutar. Daha fazla bilgi için bkz. Doom9 Türkiye - Forum
Elementary Stream (ES )
Bir elementary stream container olmayan tek bir ses veya video akışıdır. Örneğin MPEG-2 video akışı (.m2v veya .mpv ) bir MPEG-2 ES, ve ses olarak da AC3, MP2, vb. gibi ES dosyalardır. Çoğu DVD yaratma programı kullanım için ES dosyası isterler.
Field
Interlaced video akışları frameler yerine fieldler içeririler.
FourCC
FourCC’nin açılımı four character code olup videodaki sıkıştırma formatını belirler. Bir video oynatıcı ilk olarak dosyanın FourCC’sine daha sonrada bu FourCC’li dosyayı oynatabilecek codeci bulur. ÖrneÄŸin: DIV3 = DivX YavaÅŸ-Hareket, DIV4 = DivX Hızlı-Hareket, DIVX = DivX4.
Frame
Bir filmdeki en basit kaynaktır. (Türkçe’si film karesi ). Bir frame bir resme denktir. Bir film genellikle en az 24 frames/saniyedir, yani saniyede 24 deÄŸiÅŸik resim içerir. Ãœzerinde bir kuÅŸ olan 24 resim düşünün, ilk resimde kuÅŸ solda olsun, ve yavaşça saÄŸa doÄŸru kaysın. 24′üncü resimde kuÅŸ en saÄŸda olsun. Birde bu 24 resmin bir sıra halinde oynatıldığını düşünün, insan gözü bunu fark edemeyecek ve kuÅŸun hareket ettiÄŸini sanacaktır.
Frameserving
Frameserving bir video frameinin bir programdan baÅŸka bir programa, ara dosyalar olmadan, geçiÅŸ yaptırılmasıdır. Diyelim ki bir video üzerinde Program A ile bir ÅŸeyler yapacaksın (örneÄŸin filmin üzerindeki ve aÅŸağısındaki siyahlıkları yok edeceksin ), ve bu dosyayı Program B’de sıkıştıracaksın. Bunu yapmanın eski yolu Program A dan ara bir dosya oluÅŸturmak, kalite kaybetmemek içinde kalite-kayıpsız bir format kullanmaktı (2 saatlik bir film için 100 GB dosyalar ). Daha sonra bu dosyayı Program B’ye göndermekti. Frameserving ayrı ayrı frameler halinde dosyayı Program A’dan almayı, ve ara dosya olmadan Program B’ye aktarmayı saÄŸlar. Popüler frameserving programları arasında AviSynth ve VFAPI yer alır.
I and P Frames
Bir framein sadece kendisinden önceki framelerdeki değişikliği göstermesidir (Bu tam bir açıklama olmayabilir ama sanırım anladınız ). Diyelim ki bulutlu bir havada bir kuş olan bir keyframeimiz var. I frameler şöyle der: kuşu bir cm sağa bir cmde aşağıya kaydırın.
iDCT
MPEG dosyaları bir frekansiyel bir ÅŸekilden çok bir uzamsal ÅŸekildedir (gördüğümüz resimler ). Bu ÅŸekilde, içerik bilgisi küçülür ve küçülen bilgide küçük bir veri akışından aktarılabilir. MPEG DCT (Discrete Cosine Transform )’yi uzamsal bilgiyi frekansiyel bilgiye dönüştürmek için kullanır. Bir MPEG akışından uzamsal bilgiyi almak içinse iDCT, yani, Inverse(Ters ) Discrete Cosine Transform, sıkıştırma sırasında kullanılır. DCT ve iDCT, DFT’ye çok benzer (discrete fourier transforms ) ama DCT/IDCT’de çıktı olarak integraller alırsınız, i/DFT ise karmaşık sayılar (hep karmaşık sayılar ne iÅŸe yarar diye merak etmiÅŸimdir, en sonunda öğrendim ). Daha fazla bilgi için bir üniversite DSP kitabına veya iletiÅŸim sistemleri kitabına baÅŸvurun.
IFO file
InFOrmation dosyası genellikle DVDlerde bulunur. Bu tür dosyalar DVD oynatıcınız için dolaşımsal bilgiler içerirler. Daha fazla bilgi için DVD mimarisi makalesine başvurun.
Interlaced
Interlaced bir video tutuş biçimidir. Bir interlaced video akışında frameler (resimler: bu kelimenin anlamını hepimiz biliyoruz:- ) yerine fieldlar - bir framedeki satırların yarısına sahip olan - (ya çift ya tek ). Daha fazla bilgi için videoya başlangıç.
Interleaving
Bir video ile bir sesi istediğiniz yerde birbirine yapıştırmayı hayal edin, tüm olay budur. Oynatıcı interleavinge bakar ve video ile ses arasındaki başlangıç uzaklığını belirler.
Daha detaylı bir açıklama: Örneğin 10 saniyelik bir video ve 10 saniyelik bir ses dosyamız var. Diyelim ki her video saniyesi V ve her ses saniyesi A olsun. Eğer 10 saniyelik bir interleaving varsa: VVVVVVVVVVAAAAAAAAAA , eğer 1 saniyelikse böyle bir görünüm oluşur: VAVAVAVAVAVAVAVAVAVA.
Inverse Telecine
Telecine’ın tam tersi. Bu olaya 29.97fpslik bir videonun orijinal 24fpsye dönüştürülmesine denir.
Keyframe
Çok fazla sıkıştırılmaya tabi tutulmuş, tam bir frame.
Letterbox(ing )
Letterboxing olayı Hollywood stüdyolarında çekilmiş bir filmin üstüne ve altına siyah dikdörtgenler eklenerek 4:3lük ekrana uyumlu hale getirilmesidir. Daha detaylı görmek için buraya tıklayın.
m1v/m2v
Bu MPEG-1 ve MPEG-2 videolarının sessiz biçimleri için kullanılan uzantıdır.
miniDVD
miniDVD kısaca CD üzerinde DVD demektir. Bir miniDVD 10mbit/s’ye kadar bir veri akışı içerebilir (ses ve video toplam ). Video tabi ki MPEG2dir… Tercih olarak VBR, ses MPEG1 audio layer 2, saf sıkıştırılmamış PCM veya AC3 olabilir. Kalitesi DVD’yle aynı olabilir (10-20 CD’ye ve ikide bir CD deÄŸiÅŸtirmeye razıysanız ). Ayrıca DVD benzeri menülerde yaratabilirsiniz. Kötü yanı ise miniDVDlerin sadece bilgisayarlarda ve çok az sayıda bulunan oynatıcılarda oynatılabilmesi.
MPEG
MPEG’in açılımı Motion Picture Expert Group olup genel olarak kullanılan video formatıdır. Bu grup dijital video daki standartları belirler, yarattıkları arasında: MPEG1 standardı (Video CDlerde bulunan ), MPEG2 standardı (DVDlerde ve SVCDlerde ), MPEG4 standardı ve birkaç farklı standart daha - MP3 ve AAC gibi. MPEG-1 veya MPEG-2 kullanan videolar genellikle ya .mpg yada .mpeg uzantısını kullanırlar.
MPEG4
MPEG4 MPEG Group tarafından belirlenen bir standartlar topluluğudur, ve gelecekteki popüler standartlardan biri olacaktır (görüntülü telefonlar, video akışları ve fazlası ). MPEG4 değişik sıkıştırma yöntemlerini destekler: ICT veya Waveletler.
MPG
MPG ya MPEG’in kısaltması olarak yada MPEG-1 ve MPEG-2 için dosya uzantısı olarak kullanılır. MPG her türlü MPEG dosyasının containerı olarak kullanılabilir. MPG containerları ayrıca program streams olarak da bilinirler (PS ).
MM4
Multiple MPEG 4: Değişik bitratelerde sıkıştırılmış farklı dosyaların kombinasyonu. Örneğin 2000kbit/s bir dosya ile, 910kbit/sbir dosyayı alıp birleştirebilir, düşük bitratedeki kalitesiz dosyaları yüksek bitratedekiyle değiştirebilrsiniz. Ayrıca farklı DivX codeclerinin kullanımına da olanak tanımaktadır: Bir DivX yavaş hareket ve DivX hızlı hareket dosyasını alıp birleştirebilirsiniz.
Multiangle
Multiangle izleyicilerin filmi farklı açılardan izlemesini saÄŸlayan DVD’ye özel bir teknolojidir. ÖrneÄŸin, Televizyonda en çok izlediÄŸiniz spor futbol. Eminim futbol oyununu kaydeden çok sayıdaki kamerayı fark etmiÅŸsinizdir. Ve oyuna ara verildiÄŸinde güzel pozisyonların farklı açılardan yavaÅŸlatılarak gösterildiÄŸini fark etmiÅŸsinizdir. Televizyonda maçı izlerken siz sadece kamera odasındaki adamın sizin görmenizi istediÄŸi açıları görebilirsiniz. Åžimdi UEFA kupasını DVD’de aldınız diyelim, disk maçı sadece TV’de göründüğü gibi deÄŸil aynı zamanda maçı size tüm görüş açılarından izleme imkanı saÄŸlar, ve izlerken kumandadaki açı tuÅŸuna basarak farklı açılara ulaÅŸabilirsiniz.
Multipass encoding
Devam etmeden önce: Åžu anda gerçek multipass sıkıştırma sadece WM8 ve MPEG-2 (SVCD & miniDVD ) için mevcuttur. M4C gerçek multipass encoding deÄŸildir (daha fazla ilgi için M4C rehberine bakın ). Multipass’i destekleyen bir program ilk olarak filmi sanki sıkıştırıyormuÅŸ gibi analiz ederek karşılaÅŸtığı her ÅŸeyi bir STATS dosyasına kaydeder. Diyelim ki elimizde diyalog sahneleriyle baÅŸlayan küçük bir video var. Daha sonra videoda karate dövüşleri ve aksiyon dolu hareketli sahneler var (uçma, tekme, yumruk vb. ). Normal CBR sıkıştırmada her framede ki bitrate genellikle aynıdır, (100% deÄŸil ama yakın ) multipass VBR modda program videodaki sahnelere göre özel birateler oluÅŸturur, aksiyon sahnesi daha fazla bitrate alırken konuÅŸma sahnesi daha az alır. Ne kadar çok pass uygularsanız bilgi o kadar doÄŸru olur.
Multiplexing
Genellikle video ve ses ayrı ayrı sıkıştırılır. Daha sonra bunları birleştirir ve izlenebilir bir video elde edersiniz. Multiplexing sırasında video ve ses tek bir dosyada birleştirilir. Ve gezginsel bilgi eklenir ki geriye ve ileri alırken oynatıcı daha başarılı olsun.
Normalizing
Normalizing bir ses dosyasında ki en gürültülü sesi bulmak ve diÄŸer tüm sesleri o seviyeye çıkarmaktır. Bu daha çok WAV larda kullanılır, hesaplama integral olduÄŸu için sonuçlar mükemmel deÄŸildir. Bu yüzden DRC Normalizing’den daha çok tercih edilir.
OGM
OGM’nin açılımı ogg dosyalarının containerı olan OGg Mediadır. OGM AVI’ye alternatif olarak kullanabilir ve Ogg Vorbis, MP3 and AC3 audio, ve tüm video formatlarını, altyazıları vb.lerini içerebilir.
Pan & Scan
BildiÄŸiniz gibi filmler sizin bilgisayar ekranınızdaki gibi kaydedilmez (Bilerek bilgisayarlardan bahsediyorum çünkü bu günlerde Avrupa da 16:9′luk ekranlar eski televizyon ekranlarından daha fazla satılmaya baÅŸladı - ve aynı ÅŸeyi bilgisayarlar için söyleyemiyoruz ). Filmler DVD veya video için hazırlandığında (özellikle video ), ya orijinal geniÅŸ ekran yani 16:9 formatında, filmi üstünde ve altında siyah kutucuklar bırakır (ama widescreen TV’lerde çok daha iyi gözükür ), yada kenarları kesilir ve 4:3′lük ekran boyutuna getirilir. Orijinal bir videonun 4:3′lük ekran boyutuna getirilmesine pan & scan denir. Daha görsel bir bilgi için buraya bakınız.
PGC
PGC nin açılımı ProGram Chaindir. DVD yaratmada kullanılan bir terimdir ve kısaca tümleÅŸik bir nesneyi belirtir. ÖrneÄŸin her filmin bir PGCsi, genellikle her tanıtımın bir kendi PGCsi. Diski taktığınızda ortaya çıkan studionun logosunun kendi PGCsi, vb. SmartRipper Movie moddayken ve DVD Decrypter IFO moddayken size bir DVD’nin sahip olduÄŸu tüm PGCleri gösterecektir. Daha fazla bilgi için MPUCoder’s DVD information sitesine bakınız.
Program Stream (PS )
Bir program stream video ve ses streams (ES ) lerini içeren ana akıştır. Bir MPEG-1 program stream’i MPEG-1 video ve MPEG1 layer 2 ses (mp2 ) içerirken bir MPEG-2 program stream’i MPEG-2 video ve MPEG1 layer 2 ses (mp2 ) içerebilir.
Progressive
Interlaced’in tersidir. Sadece tam frameler içeren videolar progressive sayılırlar. Progressive ve interlaced hakkında daha fazla bilgi için videoya baÅŸlangıç.
PUO
PUO nun açılımı Prohibited User Operationsdır. Bu özellik DVD formatında bulunur, iÅŸlevi DVD’yi yapan kiÅŸinin kullanıcının bazı haklarını engellemesini saÄŸlar. ÖrneÄŸin, öyle bir PUO yaratabilirsiniz ki bu insanların FBI uyarısı sırasında bu uyarıyı atlamalarını engelleyebilir. Veya, bu özellik DVD’deki sesin sadece kendi menüsünden seçilmesini zorunlu hale getirebilir ve bu sayede kumandayı kullanarak ses seçemezsiniz.
Quantizer
Bu terimi tam anlamıyla anlamak için signal processing ile ilgili bir kursa gitmeniz gerekir. Kısaca bu sıkıştırma faktörü demektir. Bu değer ne kadar artarsa doğru orantılı olarak sıkıştırmada artar (ama kalite düşer ).
RCE
RCE’nin açılı Region Code Enhancementdır. DVD formatının siz saÄŸladığı programlama seçeneklerini kullanarak (sadece belli oynatıcılarda oynatmak gibi ), RCE region codeların daha geliÅŸmiÅŸ bir versiyonudur. Bu film stüdyolarının sizin bölgenizde satılmayan bir DVD’yi oynatmanızı engellemek için kullandığı bir tekniktir. Eski region free (bölge sınırlaması olmayan ) DVD oynatıcılar RCE disklerle sorunlar yaÅŸayabilirler, ama yeni regionfree oynatıcılar problem yaÅŸamazlar. Åžu anda, RCE kullanan diskler RCE-3 kullanıyorlar ama bunun üçüncü versiyon anlamına gelip gelmediÄŸinden emin deÄŸilim.
rff/tff flags
RFF’nin açılımı repeat first framedir, bu 24 framelik bir videodan 29.97 fps lik bir video etmek için kullanılan yöntemdir - sanki orijinal olarak bir Hollywood kamerası tarafından kaydedilmiÅŸ gibi. Rff flagi tells bize bir fieldın tekrarını anlatır. Tff ise 24fpsyi 29.97fpsye telecine kullanarak çevirmeyi. Robshot’s article synch hakkındaki makalesi sizi daha çok aydınlatacaktır.
Ripping
Bu konuda çok tartışma vardır - ama gereksiz. Bu kısaca bir DVD’nin hard diskinize kopyalanma iÅŸlemidir. Bu authentication iÅŸlemini de içerir (eÄŸer DVD’niz onaylanmadı ise kopyalama yapamazsınız ) ve de CSS Descramblingi. CSS (Content Scrambling System ) DVD filmlerinin kopyalanmasını engellemeye yönelik yaratılmış bir kopya koruma sistemidir, ama çoÄŸu zaman bu sistemin oynatıcıyı da belirlediÄŸi tartışma konusu olmuÅŸtur - ve bende buna kesinlikle katılıyorum. Ayrıca “ripping” kelimesi çoÄŸu zaman (bu sitede bile ) bir DVD’nin ÅŸifresinin kırılması ve baÅŸka bir formata dönüştürülmesi iÅŸlemini de kapsar.
SBC
Smart Bitrate Control. Yeni bir DivX yaratma programı: Nandub (SBC kullanır ) size sıkıştırma aşamasında kontrol veriyor ve çok daha iyi kalite sağlıyor. Daha fazla bilgi DivX rehberleri bölümünde SBC rehberinde bulunabilir.
Streamlist
Streamlist bir her satırında değişik vob dosyalarının yerlerini içeren bir ASCII yazı dosyasıdır. Küçük bir örnek::
e:\video_ts\vts_01_1.vob
e:\video_ts\vts_01_2.vob
e:\video_ts\vts_01_3.vob
e:\video_ts\vts_01_4.vob
e:\video_ts\vts_01_5.vob
Bu dosyayı streamlist.txt, veya streamlist.lst olarak kaydedin. Ve formatlanmamış ASCII yazısı olduğundan emin olun, Ben Not Defterini(Notepad ) kullanıyorum, zaten başka bir formatta kayıt yapmıyor. Bu dosya Mpeg2avi için gereklidir.
SVCD
Super Video CD, genellikle Asya ülkelerinde kullanılır. MPEG2 Video kullanır ve çok iyi görüntü kalitesi saÄŸlar - ve ayrıca yüksek kaliteli surround ses verir. Ayrıca hardware dekoderleri de kullanabilir. Ama SVCD oynatabilen sadece birkaç - çok kaliteli olmayan Asya yapımı - DVD oynatıcı bulunmaktadır bunun dışında özel SVCD oynatıcılara ihtiyaç duyulmaktadır not: bunları avrupada bulmanız pek mümkün deÄŸildir. Video 2600kbit/s ve ses MPEG1 audio layer 2 224kbit/s’dir. Ama surround sesi çoÄŸu oynatıcıda alamazsınız
Telecine
24 fps’lik bir kaynağı (genellikle o hızda kaydedilmiÅŸ bir videoyu ) 29.97fps veya 29.97×2 interlaced fields per second dönüştürme iÅŸlemidir.Lütfen daha fazla bilgi için burayı okuyun.
VBR
Variable BitRate (DeÄŸiÅŸken Bitrate ). Hem ses hem de video için VBR kullanmak mümkündür (CBR = Constant BitRate’de olduÄŸu gibi ). Filmin daha kaliteli bölgeleri daha fazla bitrate alırlar.
VCD
Video CD, çoÄŸu DVD oynatıcıda çalışır, tüm iÅŸletim sistemleri için yazılım tabanlı oynatıcılar mevcuttur. Video MPEG1 1150kbit/s ve ses MPEG1 audio layer 2 224kbit/s’dir.
VKI
Variable Keyframe Interval. Bu kısaca keyframelerin DivX videolarda olduÄŸu gibi periyodik olarak deÄŸil de gerekli olduklarında yerleÅŸtirildikleri sistemdir. VKI’nin iki türü vardı: Birincisi dönüştürücü sıkıştırılmış frame’i analiz eder, orijinal olanıyla karşılaÅŸtırır ve ona göre tekrar sıkıştırma yapar. Bu yöntem sadece belli bir programla mümkündür: M4C. AviUtl için bir plug-in de mevcuttur (Devamı AviUtl rehberinde ). Ayrıca aralık ayarını fazla ayarlarsanız çok fazla keyframe elde edebilirsiniz. Bir de ikinci yöntem vardır, bu yöntem kısaca sahne deÄŸiÅŸikliklerinde keyframe giriÅŸi yapmaktır. Bunu yapmak için program filmdeki deÄŸiÅŸik sahneleri anlar ve ona göre her deÄŸiÅŸikliÄŸin ilk frame’ini keyframe yapar. Bu ya mpeg2aviAr’ı kullanarak (AviRevolution 2.1′nin bir parçası ), m4c yada DivX VKI codecini yüklemek ile baÅŸarılabilir. Sonuncuyu yüklerseniz program ile ilgili endiÅŸelenmenize gerek kalmaz… DivX yaratabilen her program bu codecle uyumlu olacaktır. VKI, doÄŸru kullanıldığında (birinci yöntem için ), size kaliteyi yükseltmede ve keyfame sayısını düşürmede yardımcı olabilir
VM2
VKI + MM4 + VBR MP3′nın kısaltması…
VOB ID
VOB IDler değişik cellleri bir PGC de gruplamak için kullanılır.
VOB Files
Tüm DVD filmler VOB dosyalarında bulunurlar. Vob dosyaları genellikle Dolby Digital Audio ve MPEG2 video içerirler. Vob dosyaları şöyle adlandırılırlar: vts_XX_y.vob buradaki XX title’ı Y ise title’ın parçasının adıdır. Bir DVD’de en fazla 99 title ve 10 part olabilir, yinede VTS_XX_0.VOB hiçbir zaman video içermez, genellikle menüyü ve dolaşımsal bilgiyi içerir. Filmi oynatıp oynatıcıdaki ekran veya DVD programına bakarak hangisinin gerçek dosya oluÄŸunu bulabilirsiniz.
VTS
VTS’nin açılımı Video Title Set’dir ve ve ardışık olarak isimlendirilmiÅŸ VOB dosyalarının başında bulunur. ÖrneÄŸin VTS2 = VTS_02_0.VOB, VTS_02_1.VOB, VTS_02_2.VOB, vb, VTS_02_0.IFO ve VTS_02_0.BUP. VTS ler belli ÅŸeyleri gruplamak için kullanılırlar. ÖrneÄŸin bir VTS ana film için (bazen logo vb. ), diÄŸer VTS ise ekstralar için kullanılır.
Windows Media
Microsoft’un sahip olduÄŸu video ve ses teknolojilerine verilen addır. Tabanı Windows Media Player in oynatabileceÄŸi birkaç codec üzerine kuruludur. WindowsMedia mimarisinin 3 versiyonu bulunmaktadır: versiyon 7, 8 ve 9. Bu codecler sıralı olarak o oynatıcılar tarafından desteklenirler (Windows Media Player 7, Windows Media Player 8 WMV8′i destekler, ve Windows Media Player 9 WMV9′u ), ama bu formatların Media Player dışında oynatılması için gereken codecleri Microsoft.com’dan indirebilirsiniz.
XCD
eXtended CD yeni çıkacak olan bir CD formatıdır ve CDlerinizin mode2 form 2 modunda yazılmasını saÄŸlayacaktır. Bu kısaca CD’deki hata düzeltmesinin kaldırılacağı anlamına gelmektedir. XCD 700 MB’lık bir CD’ye 800 MB’lık data konulmasını saÄŸlayacaktır. Ama hata düzeltme olmayacağı için bu diskler çiziklere karşı daha dayanıksız olacaktır, bu nedenle kendi içinde hata düzeltme olan OGM gibi bir programın kullanılması önerilir. Daha fazla bilgi için XCD rehberine bakın.
XviD
XviD bir kelime oyunudur, tersten okursanız tanıdık bir ÅŸeyle karşılaÅŸabilirsiniz. XviD bir open source MPEG-4 codecidir ki kimilerine göre DivX’den daha iyi kalite verir
Modem, Bağlantı Hızı Nedir?
Modem, Ä°ngilizce’de modulator/demodulator sözcüklerinin kısaltmasıdır. Yani PC’mizden gelen dijital (0 ve 1′lerden oluÅŸan) verileri telefon hatlarından iletilebilecek sinyallere, telefon hatlarından sinyal ÅŸeklinde gelen verileri de PC’mizin anlayabileceÄŸi dijital formata dönüştüren cihazdır. Modemler zaman içindeki geliÅŸimlerinde çeÅŸitli iletiÅŸim standartlarını desteklemiÅŸlerdir, bu sayede günümüzde standart telefon hatlarına baÄŸlayıp kullanabileceÄŸimiz modemler saniyede 56 Kilobit (56K) veri iletme hızına, ses desteÄŸine, faks özelliklerine sahip olmuÅŸlardır.
Günümüzde standart telefon hatları en iyi koÅŸullarda yaklaşık 53 Kilobit’in üzerinde veri iletemiyor. Bu yüzden hız açısından çevirmeli (dial-up) yani telefon numarası aranarak baÄŸlanılan modemlerin maksimum kapasiteye ulaÅŸtığı düşünülüyor.
ISDN Nedir?
SDN İngilizce Integrated Services Digital Network teriminin kısaltmasıdır. Ses, görüntü ve veriyi normal telefon hatlarının üzerinden göndermek için programlanmış uluslararası bir iletişim standardıdır. ISDN standardı telefon hatları üzerinden 64 Kbps (saniyede 64,000 bit) veri transfer hızını destekler. Evinize bir ISDN hat çektirdiğinizde iki hattınız olur. Bir hattı ses, diğerini veri transferi için kullanabilirsiniz. Veya, bu iki hattı birleştirip 128 Kbps veri transfer hızına erişebilirsiniz
ISDN’in orijinal standardına ek olarak geliÅŸtirilen B-ISDN standardı geniÅŸ bant veri transferine imkan saÄŸlamaktadır. B-ISDN 1.5 Mbps veri transfer hızına kadar çıkabilir ancak fiber optik kablolar kullanılması gerektiÄŸi için pek yaygın deÄŸildir.
IP Adresi Nedir?
nternet’te her bilgisayarın bir IP (Internet Protokol) adresi vardır. Tipik bir IP adresi, noktalarla ayrılan dört rakamdan oluÅŸur; örneÄŸin, 212.156.4.20. Bir bilgisayarın IP adresi varsa, Internet üzerindeki tüm bilgisayarlar bu adresi kolayca bulur. Yani bir sitenin IP adresini biliyorsanız, Web tarayıcınıza bu adresi yazarak da baÄŸlanabilirsiniz. Ancak bu rakamları akılda tutmak zor olduÄŸundan her bir IP adresine karşılık gelen alan adları verilmiÅŸtir. ÇoÄŸu Internet Servis SaÄŸlayıcılarda bulunan özel sunucu bilgisayarlardan (Alan Adı Sunucuları - Domain Name Server- DNS) oluÅŸan bir aÄŸ, hangi alan adının hangi IP adresine karşılık geldiÄŸi bilgisini tutar ve kullanıcıları doÄŸru adreslere yönlendirir. Internet’te trafiÄŸin iÅŸlemesi bu IP adreslerine baÄŸlıdır. Böylece hiçbir karışıklık olmaz.
Siz de Internet’e baÄŸlandığınızda bilgisayarınıza bir IP adresi atanıyor. Ancak çoÄŸu kullanıcının IP adresi dinamiktir, yani servis saÄŸlayıcınızda o an boÅŸ bulunan bir IP adresi atanır. Bu yüzden her baÄŸlantıda IP adresinizin son numarası deÄŸiÅŸir. Kendi IP adresinizi, Internet’e baÄŸlıyken Windows’ta BaÅŸlat*Çalıştır satırına winipcfg yazıp Enter tuÅŸuna basarak öğrenebilirsiniz.
Bazı IP adresleri sabittir (static IP), yani IP adresleri hiç değişmez. Bir Web sitesinin adresi her yazıldığında bulunabilmesi için IP adresinin sabit olması gerekir.
Popularity: 1% [?]
Loading ...
Yorum Yapın